M. Gökhan Ahi

“Bırakın halk gerçekleri bilsin. Ülke o zaman güvende olur” A.Lincoln

Phorm nedir, ne değildir? Sosyal Kafa’da tartıştık. (Video)

Erkan Hoca olarak tanınan Erkan Saka’nın hazırlayıp sunduğu, rahat ve özgür konseptiyle bilinen Sosyal Kafa programına katıldık. BJK TV’de her hafta Pazartesi günleri canlı yayınlanan bu programa Melih Kırlıdoğ ve Ali Rıza Keleş işe birlikte Phorm’un ne tür bir servis olduğunu ve ne tür riskleri barındırdığını tartıştık.

Phorm konusunda objektif bir bir bilgi edinmek için bu videoyu izlemenizde fayda var.

 

 

 

Ayrıca bu konuda Digital Age dergisinin Ekim 2012 sayısında yazdım. Bu yazıyı da aşağıda dikkatlerinize sunuyorum.

TTNet, yakın bir geçmişte sessiz sedasız, herhangi bir bildirim veya kampanya yapmadan Phorm diye bilinen bir kişiselleştirilmiş reklam gösterim servisini devreye aldı. Normalde, bu tür bir servis çok da sessiz sedasız devreye alınacak bir servis değil. Nitekim ilgisiz her tür reklam yerine, bir çok popüler sitenin yaptığı gibi, kullanıcıların ihtiyaçlarını algılayarak kişiselleştirilmiş ve hedeflenmiş (Yaş, cinsiyet, meslek, şehir, ilgi alanına göre) reklam gösterilebilmesi kullanıcıların ve hedef kitlesine ulaşmak isteyen reklamveren lehine bir çözüm olarak görünmektedir.

TTnet’in altyapısına entegre ettiği Phorm servisi de bu amaçlar doğrultusunda ve ilk bakışta oldukça masum bir reklam servisi gibi duruyor. Ama gerçekte bu servisin o kadar masum olup olmadığı tartışmalı. Tartışmanın ilk başlangıcı, Sosyalmedya.co sitesinde yayınlanan 30 Nisan 2012 tarihli<Fişlemeye Yepyeni Bir Boyut Geliyor: Phorm> başlıklı haberle başladı ve sonrasında farkındalık kampanyalarıyla adından söz ettiren Alternatif Bilişim Derneği’nin hazırladığı www.enphormasyon.orgsitesindeki bilgilendirmeyle devam etti.

Tartışmaların kaynağı hep aynı sebepten kaynaklanıyor. Phorm, masum bir kişiselleştirilmiş reklam servisi mi, yoksa internete giren herkesi fişleyen ve kullanıcılar hakkında kişisel bilgi toplayan bir servis mi? Phorm, bu servisi sunarken DPI denilen Derin Paket Analizi teknolojisi kullanıyor. Bunun anlamı, bir internet kullanıcısının girmiş olduğu tüm sitelerin adları, gezdiği sayfaların URL adresleri ve kaldığı süreleri, arama motorlarında aradığı kelimeleri, doldurduğu formlar gibi bir çok kişisel verinin depolanabilmesidir. TTnet yetkilileri, bu tür verilerin toplandığını hiç bir zaman inkar etmedikleri gibi bu verilerin anonim yani herhangi bir kişiye atfedilmeden tutulduğunu ileri sürüyorlar. İşte burada esas soruya cevap vermek mümkün: Bu tür verilerin anonim toplandığı iddia edilse bile, bu verilerin herhangi bir kullanıcıyla eşleştirilmesi, yani belirlenmiş o kişinin internette ne yaptığı ile ilgili her şeyi bilebilmek mümkün. Dolayısıyla Phorm en basit anlamıyla bir fişleme aracı olarak kullanılabilir.

Phorm’un o kadar masum olmadığı görülmüş olacak ki, sivil toplum örgütlerinin baskıları sonucunda ABD ve AB ülkelerinde Phorm kullanan servis sağlayıcılara yaptırımlar gündeme geldi. Ve sonunda Phorm benzeri servislerin kullanımı ABD ve AB ülkelerinde neredeyse yasadışı olarak kabul edilmeye başlandı.

TTnet, bu servisin kullanıcının rızasına bağlı olduğunu, isteyenin bu servisten yararlanmayabileceğini öne sürüyor da olsa, bir çok karşıtları tarafından gerekli bilgilendirmeleri yapmamakla ve rıza alınsın alınmasın herkesin bir şekilde kişisel verilerinin toplandığı ileri sürülmektedir. Kullanıcının rızası alınmış olsa bile, kişilerin siyasî, felsefî veya dinî görüşlerine, ırkî kökenlerine; ahlâkî eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydetmek de TCK’da suç olarak tanımlanmıştır.  Bana göre, kullanıcının internetteki tüm hareketleri analiz edilerek, kişiler hakkında yukarıda sayılan türde bir çok verinin toplanabilmesi gayet mümkün. Dolayısıyla, bu tür verileri elinde tutanlar o kişinin hayatıyla ilgili çok şeyi biliyor olacaklardır.

Tabi ki, Türkiye internet kullanıcılarının %90’ına servis veren TTNet’in elinde bulunan böyle bir veri bankası da en çok vatandaşını dijital gözetim altında tutmak isteyen devletin ve duruma göre devlet dışı istihbarat yapılarının işine yarayacaktır. Üstelik, kişisel verileri sınıflandıran ve kimin ne kadar kişisel veriyi elinde tutacağını belirten bir kanun henüz ortada yokken.

 

 

Reklamlar

One comment on “Phorm nedir, ne değildir? Sosyal Kafa’da tartıştık. (Video)

  1. Geri bildirim: “Phorm” tartışması yeniden alevlenirken, kim ne diyor… Bir derleme… « Erkan's Field Diary

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Follow me on Twitter

RSS Bilişim Hukuku Bülteni

  • Bir hata oluştu; besleme kapalı gibi görünüyor. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
%d blogcu bunu beğendi: